SBR EPDM NBR i Viton porównanie materiałów na uszczelki

Wybór gumy na uszczelkę nie powinien zaczynać się od ceny. Najpierw trzeba sprawdzić, w jakich warunkach element będzie pracował. SBR, EPDM, NBR i Viton różnią się odpornością na olej, wodę, temperaturę, starzenie i środki chemiczne. Ten wpis pokazuje te różnice prostym językiem, bez udawania, że jeden materiał sprawdzi się wszędzie.

Kiedy materiał uszczelki ma największe znaczenie

Materiał uszczelki zaczyna mieć znaczenie wtedy, gdy element pracuje w trudniejszych warunkach niż zwykły docisk między dwiema powierzchniami. Inaczej zachowa się guma przy kontakcie z olejem, inaczej przy wodzie, a jeszcze inaczej na zewnątrz maszyny. Ten sam kształt uszczelki może działać poprawnie przez długi czas albo szybko stracić swoje właściwości. Dlatego porównanie SBR, EPDM, NBR i Viton warto zacząć od środowiska pracy.

Zanim wybierzesz materiał, trzeba spojrzeć na kilka rzeczy:

• olej i smar zwykle wymagają gumy odpornej na substancje ropopochodne
• woda, wilgoć i pogoda lepiej pasują do materiałów odpornych na starzenie
• temperatura szybko pokazuje, czy standardowa guma wystarczy
• chemia może wykluczyć tańsze i prostsze mieszanki
• tarcie oraz docisk wpływają na trwałość krawędzi, otworów i całej powierzchni uszczelki

Nie ma sensu wybierać gumy tylko po nazwie albo kolorze. Ważniejsze jest to, z czym uszczelka będzie miała kontakt i jak długo ma zachować szczelność.

SBR do prostych uszczelnień technicznych

SBR dobrze pasuje do prostych uszczelek technicznych, które pracują w suchym i mało agresywnym środowisku. Można go spotkać w podkładkach, przekładkach, odbojach i płaskich uszczelkach bez kontaktu z olejem. Jego mocną stroną jest rozsądna odporność mechaniczna, ale nie odporność na wszystko. Jeśli w maszynie pojawia się olej, paliwo albo mocniejsza chemia, SBR szybko przestaje być bezpiecznym wyborem.

Najważniejsze właściwości SBR:

• dobra odporność na ścieranie w typowych warunkach pracy
• rozsądna wytrzymałość mechaniczna przy docisku i obciążeniu
• dobra elastyczność przy prostych uszczelnieniach technicznych
• słaba odporność na oleje, paliwa i smary
• ograniczona odporność na warunki atmosferyczne i starzenie
• niewielka odporność na agresywną chemię

EPDM na uszczelki do wody i pracy na zewnątrz

EPDM to dobry wybór wtedy, gdy uszczelka ma pracować przy wodzie, wilgoci, parze albo zmiennej pogodzie. Ten materiał dobrze znosi starzenie, ozon i promieniowanie UV, dlatego często pojawia się w uszczelnieniach zewnętrznych. Sprawdza się tam, gdzie guma ma długo zachować elastyczność mimo deszczu, słońca i zmian temperatury. Nie wolno jednak wrzucać go do jednego worka z gumami olejoodpornymi, bo przy oleju, paliwie i smarach EPDM wypada słabo.

Najważniejsze właściwości EPDM:

• bardzo dobra odporność na wodę i wilgoć
• dobra odporność na parę wodną
• wysoka odporność na ozon i warunki atmosferyczne
• dobra odporność na promieniowanie UV
• dobra elastyczność przy pracy na zewnątrz
• dobra odporność na starzenie materiału
• słaba odporność na oleje, paliwa i smary
• ograniczona odporność na substancje ropopochodne

EPDM warto stosować tam, gdzie liczy się odporność na wodę, wilgoć, ozon i warunki zewnętrzne. Przy kontakcie z olejem, paliwem lub smarami lepszym kierunkiem będzie NBR albo Viton, ponieważ te materiały lepiej znoszą substancje ropopochodne. 

NBR na uszczelki do oleju smaru i paliw technicznych

NBR to jeden z najczęściej wybieranych materiałów wtedy, gdy uszczelka ma kontakt z olejem, smarem albo paliwem technicznym. Właśnie tu wygrywa z SBR i EPDM, bo lepiej znosi substancje ropopochodne. Dlatego pojawia się w uszczelnieniach maszyn, instalacji technicznych, elementach hydrauliki i prostych połączeniach pracujących przy oleju. Nie jest jednak najlepszym wyborem na zewnątrz, jeśli uszczelka ma długo pracować przy słońcu, ozonie i zmiennej pogodzie.

Najważniejsze właściwości NBR:

• dobra odporność na oleje mineralne
• dobra odporność na smary techniczne
• dobra odporność na paliwa i substancje ropopochodne
• dobra wytrzymałość mechaniczna przy typowych uszczelnieniach
• dobra odporność na ścieranie
• słabsza odporność na ozon i promieniowanie UV
• ograniczona odporność na warunki atmosferyczne
• słabsza odporność na wysoką temperaturę niż Viton

NBR warto wybierać wtedy, gdy najważniejsza jest odporność na oleje, smary i substancje ropopochodne. Przy wyższej temperaturze, agresywnej chemii lub dłuższej pracy w trudnym środowisku bezpieczniej porównać go z Vitonem.

Viton do wymagających uszczelek technicznych 

Viton stosuje się wtedy, gdy uszczelka pracuje w wyższej temperaturze, przy oleju, paliwie albo bardziej wymagających mediach. To materiał techniczny do trudniejszych warunków, a nie zamiennik każdej gumy. Jego przewaga pojawia się tam, gdzie SBR, EPDM lub NBR mogą zbyt szybko stracić swoje właściwości. Dlatego Viton ma sens wtedy, gdy warunki pracy faktycznie uzasadniają wyższy koszt materiału. 

Najważniejsze właściwości Viton:

• bardzo dobra odporność na wysoką temperaturę
• bardzo dobra odporność na oleje, paliwa i smary
• dobra odporność na wiele środków chemicznych
• dobra odporność na starzenie materiału
• dobra odporność na ozon i warunki atmosferyczne
• stabilność właściwości w trudniejszych warunkach pracy
• brak sensu ekonomicznego przy prostych, mało wymagających uszczelnieniach

Viton warto wybrać wtedy, gdy warunki pracy uzasadniają droższy materiał. Przy prostych uszczelkach technicznych lepiej najpierw sprawdzić, czy wystarczy SBR, EPDM albo NBR, bo sam wyższy parametr nie zawsze oznacza lepszy wybór dla konkretnego zastosowania.

Porównanie SBR EPDM NBR i Viton

Najprościej porównać materiały przez warunki pracy. SBR pasuje do prostych zastosowań technicznych, EPDM lepiej znosi wodę i pogodę, NBR wybiera się przy oleju i smarach, a Viton zostaje do trudniejszych środowisk. Taki podział nie zastępuje karty technicznej, ale pomaga szybko odrzucić zły kierunek. Dzięki temu wybór materiału zaczyna się od zastosowania, a nie od samej nazwy gumy.

Materiał	Najlepszy kierunek zastosowania	Mocne strony	Ograniczenia
SBR	Proste uszczelki, przekładki i podkładki techniczne	Dobra odporność mechaniczna, elastyczność, korzystna cena	Słaba odporność na oleje, paliwa, smary i trudniejsze warunki zewnętrzne
EPDM	Uszczelki do wody, wilgoci i pracy na zewnątrz	Bardzo dobra odporność na wodę, ozon, UV i starzenie	Słaba odporność na oleje, paliwa i substancje ropopochodne
NBR	Uszczelki do oleju, smaru i paliw technicznych	Dobra odporność na oleje mineralne, smary i substancje ropopochodne	Słabsza odporność na ozon, UV i długą pracę na zewnątrz
Viton	Uszczelki do wyższej temperatury i wymagających mediów	Bardzo dobra odporność na temperaturę, oleje, paliwa i wiele chemikaliów	Wyższa cena, brak sensu ekonomicznego przy prostych zastosowaniach

Nie ma jednego materiału, który wygrywa zawsze. Dobry wybór to taki, który pasuje do środowiska pracy, temperatury, medium i oczekiwanej trwałości uszczelki.

Jak wybrać materiał na uszczelkę

Materiał na uszczelkę powinien wynikać z dokumentacji technicznej, warunków pracy albo decyzji technologa po stronie klienta. My wykonujemy uszczelki z materiału wskazanego w zapytaniu, dlatego najważniejsze jest jasne określenie, czy ma to być SBR, EPDM, NBR, Viton albo inna mieszanka gumowa. Bez tej informacji łatwo porównać nie te materiały, które faktycznie pasują do danego zastosowania. Dlatego przy zapytaniu warto podać nie tylko wymiary, ale też nazwę gumy lub wymagane właściwości materiału.

W opisie materiału najlepiej podać konkretne dane:

• rodzaj gumy – na przykład SBR, EPDM, NBR, Viton albo inny materiał wskazany w dokumentacji
• grubość materiału – zgodną z rysunkiem, wzorem lub podanym wymiarem
• twardość gumy – jeśli ma znaczenie dla docisku, elastyczności albo montażu
• kolor materiału – jeśli element ma wymagania wizualne lub porządkowe
• rodzaj płyty gumowej – lita, zbrojona, olejoodporna, odporna na warunki zewnętrzne albo inna określona przez klienta

Dobrze opisany materiał ogranicza ryzyko pomyłki przy produkcji i przyspiesza przygotowanie odpowiedzi. Jeśli klient ma już wskazany materiał w dokumentacji, najlepiej podać go od razu razem z wymiarami uszczelki.

Co warto zapamiętać przed wyborem materiału na uszczelkę 

Materiał uszczelki musi odpowiadać warunkom pracy, bo każda mieszanka ma inne ograniczenia. SBR sprawdza się przy prostych uszczelnieniach technicznych, EPDM przy wodzie i pracy na zewnątrz, NBR przy olejach oraz smarach, a Viton przy wyższej temperaturze i bardziej wymagających mediach. Zamiana materiału bez sprawdzenia odporności może skończyć się pęcznieniem, twardnieniem, utratą elastyczności albo szybszym zużyciem uszczelki. Dlatego w dokumentacji lub zapytaniu warto jasno wskazać rodzaj gumy, grubość, wymiary i wymagania techniczne. 

Jeśli interesuje Cię wykonanie uszczelek z gumy technicznej, sprawdź producent uszczelek gumowych SBR EPDM NBR Viton, a jeśli szukasz elementów z POM, PA, PE lub PTFE, zobacz również uszczelki z tworzyw konstrukcyjnych.

Masz rysunek, wymiary i wskazany materiał? Wyślij zapytanie. Wykonamy uszczelki gumowe dopasowane do Twojej aplikacji.